1942- 1954: Vernietiging en wederopbouw
Ondertussen was in Europa in 1939 de oorlog uitgebroken en ook Japan had zijn ontembare ambitie omgezet in een agressieve aanvalsoorlog in Zuid Oost Azië. De ultieme klap kwam op 7 december 1941 toen het Keizerrijk Japan een totaal onverwachte aanvalsraid uitvoerde op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbour in de Stille Oceaan. Vanaf die dag was de Tweede Wereldoorlog pas echt een feit.

Kamikaze aanval op Amerikaanse kruiser
De Amerikanen werden in de strijd getrokken en op alle continenten van de wereld werd gevochten op leven en dood, en vooral dat laatste. Uiteraard ging dit alles ook niet voorbij aan de mensen en bedrijven in Japan. De Japanse keizer en zijn generaals hadden alleen oog voor oorlog en alles was daaraan ondergeschikt. Alle kennis en kunde van het land moest zich inzetten voor de oorlogsmachine en ook het door Torakusu Yamaha opgerichte Nippon Gakki moest zich toeleggen op de productie van oorlogstuig. In de Japanse hiërarchische samenleving was absoluut geen plaats om zich hier tegen te verzetten al moeten we daar direct aan toevoegen dat het overgrote deel van de Japanse bevolking ook heilig geloofde in de oorlogsambities van de Keizer en zijn oorlogskabinet. Hierbij moet ook aangetekend worden dat de Japanse Keizer een goddelijke status had; zijn wil was wet en niemand die daaraan twijfelde. Hoe dan ook, Nippon Gakki stond bekend om zijn kennis van houtbewerking voor het vervaardigen van muziekinstrumenten en het leek de Japanse Strijdmacht een goed idee als deze kennis werd ingezet voor de vervaardiging van houten propellers voor de Japanse luchtmacht. Nippon Gakki legde zich neer bij haar nieuwe rol in de oorlogsindustrie en van het ene moment op het andere werden er in dezelfde fabrieken waar eerst met liefde en plezier aan piano’s en orgels werd gebouwd nu in een steeds hoger tempo houten propellers vervaardigd waarmee jonge piloten in hun jachtvliegtuigen dood en verderf zaaiden en niet zelden zelf het onderspit moesten delven. De oorlog kende alleen maar slachtoffers en ook Nippon Gakki kon zijn lot niet ontlopen. Het grootste deel van de fabrieken werd door Amerikaanse bombardementen vernietigd. Het definitieve einde van de oorlog werd ingeluid door de verwoestende kracht van de 2 atoomaanvallen op Hiroshima en Nagasaki.

De inslag van de atoombom in Hiroshima

Hiroshima direct na het vallen van de verschrikkelijke atoombom
Het Japanse Keizerrijk had zijn meerdere moeten erkennen in de technologische en organisatorische overmacht van de Verenigde Staten en Japan bleef volledig berooid achter. Het lot van de Japanse bevolking in 1945 was dan ook ronduit uitzichtloos. Bedrijven die voorheen floreerden waren nu vernietigd, er was geen geld om een wederopbouw te beginnen en het eens zo trotse Japanse volk wat eerst wilde sterven voor de eer van hun keizer kwam nu om van de honger in de straten van Tokyo. In 1946 kwam langzaam maar zeker enige hulp uit de Verenigde Staten. Schepen met voedsel zorgden ervoor dat aan de massale hongerdood een einde werd gemaakt en daarna werd een aanvang genomen met de wederopbouw. Iedereen begreep dat zo snel mogelijk gezorgd moest worden dat Japan weer op eigen benen kon staan en daarvoor was het van cruciaal belang dat er weer bedrijvigheid moest komen in de door de oorlog verwoeste Japanse fabrieken. Met financiële steun van vooral de Verenigde Staten werden de vooroorlogse industrieën weer nieuw leven ingeblazen. Ook Nippon Gakki ontving financiële steun van de Amerikanen om haar productie van muziekinstrumenten weer op te pakken. Met enthousiasme en ambitie pakte Nippon Gakki de draad van voor de oorlog weer op en naast de productie van piano’s en orgels breidde men haar productenrange verder uit met gitaren, accordeons en tuba’s. Wat in het voordeel van Nippon Gakki sprak was de uitstekende naam die men in de jaren voor de oorlog had opgebouwd. Op betrekkelijk korte termijn was Nippon Gakki dan ook weer een florerend bedrijf met een steeds groter groeiende klantenkring. In het begin van de jaren ’50 breidde Nippon Gakki haar activiteiten nog verder uit door het uitrollen van een keten van Yamaha Muziekscholen in Japan. Het was een groot succes en wetenschappers zijn het er over eens dat deze muziekscholen een zeer belangrijke rol hebben gespeeld in de verbreiding van de westerse muziek en cultuur in Japan. In de jaren ’50 transformeerde Japan zich van een oosterse natie tot een westerse natie waarbij men niet meer de blik richtte op Zuid Oost Azië maar op vooral de Amerikaanse maatschappij en haar normen en waarden. We moeten hier wel direct bij aantekenen dat de Japanners nooit haar “roots” hebben verloochend en zelf hun eigen interpretatie hebben gegeven aan het kapitalistisch systeem en het vooruitgangsstreven van die tijd.




